■ «عدوی تو نیستم، من! انکار توام!» / بیانیه‌ی سایت رسمی احمد شاملو

■ «عدوی تو نیستم، من! انکار توام!»

■ توضیحِ واضحات ضرورتی ندارد. ماجرا از آغاز روشن بود: مشکلِ حضرات با احمد شاملو، اساسن مشکلی سیاسی‌ست اما چون تشتِ رسوایی‌شان سال‌هاست از بام افتاده است، عرضِ شعبده‌شان را باید به نعل و به میخ بکوبند تا بیضه‌شان در کلاه نشکند. امنیتی‌کارانِ کارکشته، از کیهانِ شریعت‌مدار و رسانه‌ی تحمیق ملی گرفته تا ضداندیشه‌ی پویا و بی‌مهرنامه‌‌های دیگر، جامه نو کرده‌اند تا حتی دستِ دیکتاتور را به عکسی مزین کنند با کتابی از آن «غرب‌‏زده‌ی ‏آلت‏ دست‏ بیگانگان و دشمنان کشور».

می‌نویسیم که مشکلِ حضرات با احمد شاملو، اساسن مشکلی سیاسی‌ست و می‌دانیم که عالیجنابان به سنتِ امنیتی‌کارانِ خبره، لاجرم باید یک مسئله‌ی سیاسی را اخلاقی کنند و بر پای متهم پاپوشی خیالی بدوزند و مدام شاهد از غیب بیاورند، تا عادت دیرین شکنجه‌گاه‌های مخوف از سرشان نیافتد، چراکه ترک عادت موجب مرض است.

راستی از کدام شاهدانِ غیب حرف می‌زنیم؟ روشن است: هنربندانی که جامه می‌دریدند در اعلام «طلوع خورشید» تا اهل قلم را به دیدار و قرار با جمال روحانی ابلیس وادارند یا آن‌ها که حضرتش را به استواری، استقامت، خرد عظیم سیاسی و شجاعت ‌ستودند و صد حیف که احمد شاملو همراهشان نشد و از «لغو برنامه‌ی طلوع خورشید» سخن گفت! شاعرانی که در هنگامه‌ی کشتارِ زیباترین فرزندان آفتاب و باد، در ساعتِ سیاهکل، ضیافتِ شعر نامتعهد می‌گرفتند و کشتار از پسِ کشتار جز در نقشِ اشباحِ شایعه و مطایبه ظاهر نشدند. آنان که وقتی خود را از «گزندِ باد» در امان یافتند، خوش‌رقصیِ آن وزیرکِ خدعه و توطئه را به فال نیک گرفتند، پنهان به زیر خرقه‌‌ای‌، تاج و خاتم‌بخشی آغاز کردند.

فرزندانِ حقیقیِ شاملو نیز، از توبره و آخورخورانِ نَسَبی‌اش نیستند، او خود گفته‌است که «جوانى‌‏ ما سراسر با دغدغه‏‌ى آزادى‏ گذشت. امروز هم نسل جوان ما با همین دغدغه ‏مى‌‏زید و آن را در هرجا که مجال پیدا کند به‏ زبان مى‏‌آورد . این ‏نسل پویاتر و پربارتر است . سال‏‌هاى جوانى‏‌ ما در«رؤیاى ‏مبارزه» به‏ سر آمد اما این ‏نسل ، راست در«میدان مبارزه» به ‏جهان ‏آمده».

امروز، زمانه‌ی انسانِ ماه دی است. چه بر سینه‌کش دیوارهای تاریخِ معاصرمان، چه در دهلیزهای عادل‌آباد، فشافویه و اوین، هنوز شعر شاملوست که انسان را در دشواری وظیفه تعریف می‌کند. به خاطر حقیقت‌اش بود که شعرش توانست‌ به اسلحه‌ای برای نبرد بدل شود: نبردی بی‌امان دربرابر سقوط. سقوط انسانِ ایرانی در خفیه‌گاهِ تعلل و انفعال. «من تنها فریاد زدم: نه. من از فرورفتن تن زدم!» و آن‌گاه آری-آری‌گویان، «هر گاوگندچاله‌دهانی، آتشفشان روشن خشمی شد». در معماری هویت ایرانی، احمد شاملو، به درستی دریافته بود که پیِ این خانه را فقط با یک «نه» می‌توان ریخت. از این‌روست که به رغم اسباب‌چینی‌های این دوستان و دوستاق‌بانان، شعر شاملو خویشاوند هر انسانی‌ست که خنجری در آستین پنهان نمی‌کند. نه ابرو درهم می‌کشد، نه لبخندش ترفندِ تجاوز به حق نان و سایه‌بان دیگران است.

 

شغالی
گَر
ماهِ بلند را دشنام گفت ــ

پیرانِشان مگر
نجات از بیماری را
تجویزی اینچنین فرموده بودند.

فرزانه در خیالِ خودی
اما
آن‌که به تُندر
پارس می‌کند؛
گمان مدار که به قانونِ بوعلی
حتا
جنون را
نشانی از این آشکاره‌تر
به دست کرده باشند.
(احمد شاملو، ابراهیم در آتش، ۱۳۵۲)

■ سایت رسمی احمد شاملو

@ShamlouHouse ■ www.shamlou.org

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *