قانون/ شعری از/ بالاش آذراغلو/ ترجمه قهرمان قنبری

Balash Azarogluقانون

بالاش آذراغلو، تبريز ١٣٢٥ هجرى شمسى
ترجمه از مجموعه اشعار ساوالان نغمه لرى: قهرمان قنبرى

 

 

از زندان اين نامه را برايت مى نويسم، پسرم!
نااميد از اميد ديدارت نيستم
بازهم مى نويسم
بقول پدرانمان:
“وصيت بار را كم مى كند.”
اين حيات بر شانه هايم چنان سنگينى مى كند
كه يا آن را به ساحل هدايت خواهم كرد
و يا بسان كاپيتان كشتى با سنگينى بارهايش با آن غرق خواهم شد.
در اين زندگى پرجنب و جوش
در ميان موجهاى سهمگين اش
مانند صدها انسان خفته پيش از من
بگذار اين حرفها هم يادگارى از من براى تو باشد،
نشانه اى از يك عاشقِ
زندگى
انسانيت
و البته آزادى.
پسرم
شمارش روزهاى حبسم را از ياد برده ام،
هر چند
از ياد نبرده ام روزى كه مادرت تو را به دنيا آورد،
هديه هايى كه برايت خواهم خريد، عشق پدرى.
خط دهم را كشيدم در ديوار
عصر امروز
دهمين هديه اى كه برايت نخريده ام
و چندتاى ديگر بدهكار خواهم شد؟
چه كسى مى داند؟
دلتنگ نيستم پسرم!
روزى كه آزاد خواهم شد
همه اش را
همه اش را
برايت خواهم خريد.
پسرم
شايد باور كردنش سخت باشد
اما اين حقيقت است
ده سال
پدرى در حسرت ديدار پسرش باشد
و هر دو در يك شهر زندگى كنند،
ده سال است هنوز
صورتت را يكبار هم نديده ام
شايد گذر زمان جاى پايت را از كوچه سنگى مان پاك كرده است
شايد تو الان بر اين كوچه نقش ديگر زده اى
صد سال سياه هم اين درد را به زندانبان نخواهم گفت
فقط به تو خواهم گفت
فقط به تو
آشفته ام پسرم
هر چه قدر هم صبور باشم
آخر يك انسانم
در خيالم تصورت مى كنم
موهايت را
به رنگ نورى كه زودتر از هر كس
به زحمت از ميان  نرده هاى  اتاقم مى تابد
در صدايت صداى آبشار كوهساران نهفته است
به يقين كه دختركان محله بر صورتت نغمه ها سروده اند
و براى قد و بالايت…..
بگذار ننويسم ادامه اش را
بگذار فقط من اين درد فراق را بكشم
جوانى هنوز تو
بگذار لكه غم بر دلت سياهى نيفكند.
به يقين كه ندانى
كه با چه عشقى به روى زانو مى نشانند
پدران، فرزندانشان را
موهايشان را چگونه نوازش مى كنند
و با چه عشقى برايشان صحبت مى كنند،
و نقل مى كنند برايشان داستان ملك محمد را
به زمين زدن ديو شاخدار را در روى بالهاى لشكر زمرد،
يقين كه رنگ چشمهايت به رنگ شب مشرف به صبح است
از دنياى تاريكى به دنياى سفيدى وارد شدن ،
شايد تو ندانى كه كودك
چگونه سرش را تكيه مى دهد به شانه پدر،
به شانه پدرى كه سينه اش مانند سينه آهنگر است
و گوش فرا مى دهد
به آفرينش تخيل انسان
به افسانه اى شيرين تر از حقيقت
به يقين كه تو اينها را نمى دانى،
اظهار عجز نمى كنم پسرم
روزى كه آزاد خواهم شد، همه اينها را برايت خواهم گفت
فقط  يك چيز اذيتم مى كند
آخر هنوز تو نمى دانى پدرت را براى چه حبس كرده اند
اگر از مادرت بپرسى
او هم نخواهد توانست جوابى دهد!
چه بدانم فرزندم
از عروسى مان پانزده روز گذشته بود
نه حناى عروسى بتمامى از دستم پاك شده بود
و نه لباس عروسى را از تنم بدر كرده بودم
بسيار حرفهاى نگفته داشتم
در قلبم بسيار آرزوها مانده بود…
يك عصر
دو پليس مسلح
آمدند و پدرت را بردند
همان رفتن است كه رفته است
نه سراغى است و نه نشانى،
بغير از اين چه دارد بگويد، مادرت!
آرى مرا حبس كرده اند
حبسم كرده اند
به اسم قانون
ده سال است در قفس ام كرده اند
مانند شيرى كه در قفس مى كنند
نه صدايم را كسى مى شنود
و نه خواهشم را
فرياد مى كشم، چرا؟
زندانبان مى گويد:
قانون است
ده سال است
زندانبان مسلح در جلوى اتاقم كشيك مى كشد
مرا مى پايد
قانون حكم مى كند
نه نور ديده ام
نه هواى سالم تنفس كرده ام
درست ده سال است
چكارش مى شود كرد!
قانون حكم مى كند
ميله هاى سرد پنجره ام
سيم خاردار روى ديوار
قانون است
قفل آويزان از دَر
دستبند دستهايم
قانون است!
زخم سيگار بر صورتم
زخمهاى شلاق در شانه هايم
خنده و احترام زندانبان
اينها همگى قانون است پسرم،
تصورم از قانون از روز بازداشت تا الان بسيار فرق مى كند.
يادم مى آيد صحبتم با زندانبان زمان بازداشت كه گفت:
به اسم قانون حبس مى شويد
گفتم: بى گناهم
گفت: مى دانم
گفتم: خانواده دارم
گفت: چه كار شاقى، آدم يا خانواده دارد و يا ندارد
گفتم: من انسانم جناب زندانبان، انسان!
گونه هاى زرد زندانبان كمى سرخ  شد و سخنى نگفت
و بعد با چشمان آبى اش بهم نگاه كرد و گفت:
برو در زندان خواهى فهميد، بى گناه  خانواده دار و انسان.
پسرم
قانون مانند قطعه مومى است
در دستهاى قوى و قدرتمند
مى توانى آنرا آنقدر بفشارى تا آب شود
مى توانى از آن زنجيرى بسازى
تا بر دست ناتوانان زنى،
و يا دسته گلى درست كنى تا بر راه دوستان بياافشانى اش،
و يا از آن علامت سوال(؟) درست كنى.
بخاطر همين است كه پسرم
در اين دنيا يك قانون است
و آنهم قانون آزادى انسان است،
قانون زندانبانها حقيقت ندارد
در پاها زنجير
در دستها دستبند
بر شانه ها شلاق
قانون آنهاست
و بزرگترين سعادتشان.
پسرم
اين مكتوب را بخوان
به يقين خواهى دانست
به چه جرمى محبوس كرده اند
پدرت را.
بالاش آذراغلو، تبريز ١٣٢٥ هجرى شمسى
ترجمه از مجموعه اشعار ساوالان نغمه لرى: قهرمان قنبرى
قانون
اوغلوم!
محبسدن يازيرام
بو مكتوبو سنه
گوروشه جگيميزه
اميديم اوميديم آزالماسادا
يينه يازيرام
آتالار دئميش كن
” وصيت يونگولو كدور”
بو حيات
چگينلريمده ائله آغير بير يوكدور كى
فيرتينايا دوشموش
گمينين بوسمانى گيبى
يا اونو ساحيله چيخاراجايام
يادا
بوكوب چيگينلريمى
باتاجاغام
كئشمه كشلى حياتين
دالغالارى ايچينده
مندن اول ياتميش
يوزلرى كيمى
قوى بو سوزلريم
قالسين قولاقلاريندا
حياتى
اينسانلارى
بيرده آزادليغى سئون
بير آدامين سوزلرى كيمى
اوغلوم
ياديمدان چيخارسام دا
زينداندا كئچيرديگيم
گونلرين سايينى
فقط اونوتماميشام
سن آنادان اولدوغون گونو
بيرده سنه آلاجاغيم هديه لرى
آتا پايينى
ديوارا اونونجو خطى چكديم
بو آخشام
بو اون هديه دئمكدير
آلماميشام
كيم بيلير هله
نئچه سينى ده بورجلو قالاجاغام!
فقط هئچ داريخميرام، اوغلوم
آزاد اولدوغوم گون
هاميسينى
هاميسينى
آلاجاغام
اوغلوم
بير حقيقت ده اولسا
گورمه ين اينانماز بونا
اون ايل
بير شهرده ياشاييب
حسرت قالا
آتا اوغلونا
دوز اون ايلدير
بير دفعه ده گورمه ميشم اوزونو
ائويميزه گئدن داشلى يولدان
يقين چوخدان سيليبدير زمان
آياقلارينين ايزينى
ايندى سن لپيرلر ساليرسان
همان يولا
” من رئيسيه دئمه رم
بو دردى
يوز ايل ده قالا”
فقط سنه دئيرم اوغلوم
بو حال منى كىدرلنديرير يامان
آخى نه قدر دوزملو اولسام دا
من ده اينسانام
دوشونورم:
ساچلارين
اوتاغيما
هاميدان تئز-تئز گلن
بارماقليقدان
بير پارچاسى گورونن
آسمان رنگنينده دير…
سسينده بير داغ شلاله سينين
آهنگى وار
باخيشينا محله قيزلارى
يقين كى ماهنى قوشموشلار
بويون – بوخونون
يوخ يازميرام داليسين
اوغلوم
قوى بو آيريليغين آجيسينى
تك من چكيم
سن جوانسان
اؤرگينه دوشمه سين لكه
يقين
هيچ اينديه قدر
بيلميرسن بلكه
آتا اوغلونو ديز اوسته آليب
قيوريم ساچلارينى
نئجه دانيشديرار
نئجه نقل ائده ر ملك محمدين
بوينوزلو دئولرى ييخماسينى
زومورود قوشونون
قاندالارى اوستونده
آخشامين قارا تئللرينه اوخشايير يقين
گوزلرين
قارانليق دونيادان
ايشيقلى دونيايا چيخماسي
سن بيلميرسن بلكه
اوشاق نئجه دايايار باشينى
آتانين دميرچى كورگينه بنزه ين
سينه سينه
قولاق آسار
انسان تخيلونون ياراتديغى
او حقيقتدن شيرين
افسانه سينه
سن بونلارى يقين،
فقط هيچ داريخميرام، اوغلوم
آزاد اولدوغوم گون
دانيشارام سنين ايچون
لاكن
منى داريخديران بودور:
 آخى سن بيلميرسن
آتان نه ايچون حبس اولونموشدور
آناندان سوروشسان
او دا دئيه بيلمه يه جك
دوغرو- دوزگون
نه بيليم آى بالا
تويوموزدان گئچميشدى ١٥ گون
نه گلين ليك پالتاريمى چيخارميشديم
نه ده اللريمين حناسى سولموشدور
هله اونا دئيلمه ميش نئچه سوزوم
اوره گيمده نه قدر آرزوم قالميشدى
بير آخشام
اَلى سلاحلى ايكى پوليس
گليب آپاردى آتانى
او گئده ندير
نه سوراغى وار
نه ده نشانى،
بوندان باشقا
نه بيلير كى
نه ده دئسين آنان
بلى منى حبس ائتديلر
حبس ائتديلر
قانون آديندان
اون ايلدير
اوچ آدديمليق اطاقيمدايام
قفسه سالينميش شئر كيمى
نه طلبيمى ائشيدن وار
نه خواهيشيمى!
دينيرم
رئيس دئيير:
– قانون بئله دير!
اون ايلدير
اَلى سلاحلى پوليس لر
قاپيدا كئشيك چكير
منى گؤدورلر
” قانون بئله دير”
نه هوا گورموشم
نه ايشيق
دوز اون ايلدير
نه ائتمك اولار
قانون دور
پنجره مده كى بارماق ليق
ديوار اوستونده كى مفتيل
قانون دور
قاپيمدا آسيلان قيفيل دا
قولوم داكى دستبنده
قانون دور
اوزوم ده كى سيگار داغى دا
كورگيمده كى شلاق ياراسى دا
رئيسين اوزومه گولوُب
گوسترديگى نزاكت ده!
 بونلار هاميسى ” قانون دور” اوغلوم
ايلك توتولدوغوم گون
باشقايدى قانونا مناسبتيم
گلير ياديما
رئيسله صحبتيم!
دئدى:
– حبيس اولونورسوز
قانون آديندان
دئديم:
– گناهسيزام
دئدى: بيليره م
دئديم: عائله م وار
دئدى:
– نه فوق العاده ايشدير بو؟
آدام يت عائله لى اولار
يادا عائله سيز!
دئديم :
من اينسانام
جناب رئيس!
انسان
رئيسين سارى يانقلارى
قيزاردى بيراز
دينمه دى…
سونرا
گوى گوزلريله
منه باخيب دئدى:
– گئت حبيسخانادا قانارسان!
گناهسيز عائله لى اينسان!
اوغلوم!
قانون بير مون پارچاسى گيبى دير
قولون قوتلو دير سه اگر
سيخ ارييب سو اولانا قدر
ايسته سن زنجير دوزلت
وور گوجسوزلويومه قولونا
يادا گول دسته سى ائديب
سپ دوستونون يولونا
اگ سوال ايشاره سى اولسون
دوزلت ندا!
اودور كى اوغلوم
بو دونيادا
بير قانون وار
اينسان آزادليغى دير اودا
پوليسلى، ياراقلى قانونلارين
يوخدور حقيقتى
آياقلاردا كمند
قولاردا زنجير
كوركده شالاق دير
اونلارين
اَن بويوك سعادتى
اوغلوم!
بو مكتوبو اوخوسان
بيله جكسن يقين
نه ايچون حبس اولونموش آتان سنين!
بالاش آذراوغلو
تبريز ١٣٢٥

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *